مجله شهر پایدار

مجله شهر پایدار

بررسی راهکارهای نوین در جهت افزایش بهره‌وری زیرساخت‌های سیستم دوچرخه‌محور (نمونه موردی: سیستم هوشمند اشتراک دوچرخه (سهاد) شهر ارومیه)

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 هیئت علمی دانشگاه ارومیه
2 دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری هنر تهران
10.22034/jsc.2026.485746.1813
چکیده
افزایش روزافزون خودروهای شخصی در شهر ارومیه موجب بروز مشکلاتی همچون آلودگی هوا، افزایش مصرف سوخت‌های فسیلی و کاهش تعاملات اجتماعی شده است. یکی از راهکارهای مؤثر برای کاهش این معضلات، توسعه سیستم‌های حمل‌ونقل غیرموتوری مانند دوچرخه‌سواری شهری است. پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل مؤثر بر بهره‌وری پروژه سهاد (سیستم هوشمند اشتراک دوچرخه) و ارائه راهکارهای بهبود عملکرد آن انجام شده است. در بخش نخست، میزان اهمیت امکانات دوچرخه‌سواری بین زنان و مردان و رابطه «نگرانی از تصادف» با «میزان استفاده از دوچرخه برای رفت‌وآمد» با بهره‌گیری از آزمون‌های آماری در SPSS تحلیل شد. در بخش دوم، شاخص‌های چیدمان فضایی محدوده پروژه با استفاده از نرم‌افزار DepthmapX ارزیابی گردید تا ظرفیت محورهای شهری برای توسعه مسیرهای دوچرخه‌سواری شناسایی شود. نتایج نشان داد که اهمیت امکانات دوچرخه‌سواری میان زنان و مردان تفاوت معناداری ندارد؛ با این حال، زنان حساسیت بیشتری نسبت به کیفیت و ایمنی مسیرها دارند. همچنین بین نگرانی از تصادف و میزان استفاده از دوچرخه رابطه منفی مشاهده شد؛ به‌گونه‌ای که افزایش نگرانی از تصادف موجب کاهش تمایل به استفاده از دوچرخه می‌شود. افزون بر این، تحلیل چیدمان فضایی بیانگر آن است که برخی محورها از جمله کاشانی، شهید بهشتی و شهید سلیمانی پتانسیل مناسبی برای توسعه مسیرهای دوچرخه دارند. بر این اساس، سه محور جدید به محدوده اجرایی پروژه افزوده شد تا پیوستگی شبکه اشتراک دوچرخه ارتقا یابد. یافته‌های پژوهش می‌توانند در بهینه‌سازی زیرساخت‌های دوچرخه‌محور و ارتقای کارایی پروژه‌های اشتراک دوچرخه در شهرهای مشابه مؤثر باشند.
کلیدواژه‌ها