مجله شهر پایدار

مجله شهر پایدار

سنجش شکوفایی شهری از منظر الگوی توزیع عملکردها در ساختار فضایی شهر (مطالعه موردی: شهر جدید سهند)

نوع مقاله : مقاله مستخرج از رساله دکتری

نویسندگان
1 گروه شهرسازی، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران.
2 گروه جغرافیا و برنامه ‌ریزی روستایی، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
3 گروه شهرسازی و معماری، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه، ایران.
10.22034/jsc.2026.573859.1908
چکیده
شکوفایی شهری یکی از پارادایم‌های جدید پایداری است که برنامه‌ اسکان بشر سازمان ملل متحد در سال 2012 مطرح کرده است. عوامل مختلفی تبیین‌کننده‌ مفهوم شکوفایی شهری می‌باشند که یکی از مهمترین این عوامل ساختار فضایی شهر از منظر الگوی توزیع متعادل عملکردها می‌باشد. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی شکوفایی شهری از منظر الگوی توزیع عملکردها در ساختار فضایی شهر جدید سهند نگارش شده است. روش تحقیق در مطالعه حاضر کمی با هدف کاربردی و ماهیت تحلیل فضایی می‌باشد که در راستای تجزیه و تحلیل اطلاعات از مدل ضریب مکانی (LQ) و همچنین ابزار بافر، بیضی انحراف معیار، مرکز متوسط، شاخص نزدیک‌ترین همسایه و رگرسیون جغرافیایی وزنی در نرم‌افزار GIS استفاده شده است. یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که مساحت محیط ساخته‌شده در شهر سهند 8269847 متر مربع می‌باشد که از این مقدار بر اساس دسترسی به عملکردهای اصلی، 21/14 درصد در شرایط مطلوب، 05/26 درصد در شرایط مطلوبیت نسبی، 85/24 درصد در شرایط متوسط و 89/34 درصد در شرایط نامطلوب قرار داشته‌اند. همچنین نتایج حاصل از آزمون شاخص نزدیکترین همسایه نشان از توزیع خوشه‌ای عملکردها در سطح شهر جدید سهند دارد. بر اساس رویکرد ضریب مکانی نیز تمرکزگرایی شدید با محوریت فاز 1 و ناحیه 1-1 در شهر جدید سهند حاکم می‌باشد. بر مبنای مدل رگرسیون جغرافیایی وزنی می‌توان گفت که مطلوب‌ترین رابطه بین عملکردها با جمعیت مربوط به ناحیه 1-1 1 است. در نهایت می‌توان عنوان کرد که ساختار فضایی سهند از منظر الگوی توزیع عملکردها چندان متناسب تحقق شکوفایی شهری نمی‌باشد.
کلیدواژه‌ها