مجله شهر پایدار

مجله شهر پایدار

مطالعه و بررسی ارتقا کیفیت محیطی مسکن میان‌مرتبه با تأکید بر استفاده از نور طبیعی

نوع مقاله : مقاله مستخرج از پایان نامه

نویسندگان
1 گروه معماری دانشگاه گیلان
2 دانشگاه گیلان، رشت، ایران
3 گروه روانشناسی دانشگاه گیلان
10.22034/jsc.2026.541770.1871
چکیده
طراحی مجتمع‌های مسکونی پرتراکم در شهرهای با اقلیم معتدل و مرطوب، مانند رشت، با چالش‌هایی مانند تأمین نور طبیعی کافی روبه‌رو است. کمبود نور طبیعی اثرات منفی بر سلامت روان و آسایش ساکنان دارد و می‌تواند منجر به کاهش تمرکز، افزایش استرس، و افت کیفیت آسایش بصری شود. این شرایط، که نور مصنوعی به‌تنهایی نمی‌تواند آن را جبران کند، نیازمند توجه ویژه در طراحی معماری است. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر بهره‌گیری از نور طبیعی بر کیفیت زندگی در مجتمع‌های مسکونی پرتراکم و ارائه راهکارهای معماری برای بهبود سلامت و آسایش ساکنان انجام شد. همچنین، پژوهش به‌دنبال تحلیل ارتباط میان رضایت از نور طبیعی و ارتقای کیفیت زندگی بود. پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی با رویکرد کمی-کیفی است. داده‌ها از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و پرسشنامه جمع‌آوری شدند. جامعه آماری شامل ساکنان فاز 1 و 2 شهرک ابریشم رشت بود که با نمونه‌گیری تصادفی، 96 پرسشنامه تکمیل و با نرم‌افزار SPSS تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد که رضایت از نور طبیعی با ضریب همبستگی R=0.71 رابطه قوی با کیفیت زندگی دارد. نور طبیعی با تنظیم ریتم شبانه‌روزی، کاهش استرس و تقویت سلامت روان، بهره‌وری ذهنی و آسایش ساکنان را بهبود می‌بخشد. طراحی پنجره‌ها با نسبت پنجره به دیوار متناسب و سایه‌بان‌های قابل‌تنظیم، نورگیری را در اقلیم ابری رشت بهینه می‌کند. این پژوهش چارچوبی برای طراحی معماری نورمحور ارائه می‌دهد که با بهره‌گیری از نور طبیعی، پایداری محیطی و کیفیت زندگی را در مجتمع‌های مسکونی پرتراکم ارتقا می‌دهد، و مبنایی برای توسعه راهکارهای عملی در طراحی سکونتگاه‌ها فراهم می‌کند.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 02 اسفند 1404