رشد شتابان جمعیت و گسترش فیزیکی پهنه‌های شهری، تحولات کالبدی را به فرآیندی پیچیده و متأثر از سیاست‌گذاری‌های زمین بدل ساخته است. منطقه ۲۲ شهر تهران به عنوان قطب جدید توسعه پایتخت، پویایی‌های فضایی منحصربه‌فردی را تجربه می‌کند. این پژوهش با هدف تحلیل تحولات کالبدی منطقه ۲۲ در چارچوب راهبردهای مدیریت گسترش فیزیکی شهر انجام شده است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث روش کمّی است. فضاهای ساخته‌شده شهری در سه مقطع زمانی ۱۳۸۵، ۱۳۹۵ و ۱۴۰۳ از طریق تفسیر بصری در محیط GEP استخراج شدند. سپس به منظور تفکیک سهم عوامل از مدل هلدرن و برای تحلیل ساختار سیمای سرزمین از متریک‌های فضایی استفاده شد. نتایج مدل هلدرن در دوره اول (۱۳۸۵-۱۳۹۵) نشان داد که جمعیت با سهم حدود 128درصدی، محرک اصلی بارگذاری‌های کالبدی بوده و سرانه زمین 28- درصد کاهش یافته است؛ با این حال، تحلیل متریک‌های فضایی آشکار ساخت که این توسعه به دلیل افزایش پیچیدگی اشکال و ناپیوستگی پچ‌ها، فاقد هدایت ساختاری و راهبرد مشخص بوده است. در دوره دوم (۱۳۹۵-۱۴۰۳)، هرچند محاسبات هلدرن سهم مثبت 15 درصدی را برای فاکتور سرانه زمین نشان داد، اما تطبیق آن با متریک‌های فضایی مانند روند کاهشی شاخص‌های Shape-MN و ENN-MN بیانگر آن است که مصرف اراضی جدید نه به صورت پراکنده‌رویی، بلکه در قالب توسعه درون‌زا و بارگذاری در فضاهای خالی داخلی با فرمی منظم‌تر صورت گرفته است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که ساختار کلان منطقه ۲۲ در میان‌مدت توانسته است در مهار پراکنده‌رویی افقی و انطباق با مقدمات پارادایم رشد هوشمند شهری موفق عمل نماید.