بازآفرینی شهری در بافت‌های فرسوده، به‌ویژه در کشورهای کمترتوسعه‌یافته، صرفاً با مداخلات کالبدی یا مشارکت نمادین ساکنان به نتایج پایدار منجر نمی‌شود و نیازمند شناخت سازوکارهای اجتماعی و نهادی مؤثر بر موفقیت طرح‌هاست. هدف این پژوهش تبیین نقش توانمندسازی محلی به‌عنوان سازوکار میانجی در رابطه میان مشارکت پویا، سرمایه اجتماعی و موفقیت بازآفرینی شهری در بافت‌های فرسوده شهر همدان است. پژوهش با رویکرد کمّی-تحلیلی و با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) انجام شد. داده‌ها از طریق پرسشنامه از 412 نفر از ساکنان سه محله فرسوده همدان گردآوری و با نرم‌افزار SmartPLS تحلیل شدند. همچنین، برای تفسیر بهتر یافته‌ها، از شواهد کیفی حاصل از مصاحبه‌های عمیق و بررسی تجربیات شوراهای محله‌ای استفاده شد.

نتایج نشان داد مشارکت پویا (β=0.28) و سرمایه اجتماعی (β=0.31) اثر مستقیم و معناداری بر موفقیت بازآفرینی شهری دارند. افزون بر این، توانمندسازی محلی نقش میانجی‌گر جزئی و معناداری در این روابط ایفا می‌کند؛ به‌گونه‌ای که بخشی از اثر متغیرهای پیش‌بین از طریق تقویت توانمندسازی به موفقیت بازآفرینی منتقل می‌شود. مقدار R2=0.41 نیز بیانگر کفایت مناسب مدل است. یافته‌های کیفی نشان داد در محله‌هایی با سازوکارهای مشارکتی نهادینه‌تر، ساکنان نقش مؤثرتری در بازطراحی طرح‌ها داشته‌اند.

پژوهش حاضر توانمندسازی محلی را نه صرفاً یک پیامد اجتماعی، بلکه سازوکاری نهادی-اجتماعی در فرآیند بازآفرینی شهری معرفی می‌کند. بر این اساس، موفقیت بازآفرینی مستلزم تقویت مشارکت مستمر، سرمایه اجتماعی و انتقال بخشی از قدرت تصمیم‌گیری به سطح محلی است.