چکیده:

زمینه: این پژوهش با هدف تحلیل ادراک شهروندان از محیطهای پاسخده شهری و بررسی تأثیر آن بر تعلق مکانی در محلات پانزده‌ گانه شهر ایذه انجام شده است.

هدف: مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی بوده و داده‌ ها به صورت میدانی جمع‌ آوری گردیده ‌اند. روایی پرسشنامه به‌ صورت صوری و محتوایی تأیید شده و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ 77/0 قابل قبول گزارش شده است. جامعه آماری شامل 400 نفر بوده که به روش نمونه ‌گیری تصادفی ساده انتخاب شده‌ اند.

روش: تحلیل داده‌ ها با استفاده از مدل‌ سازی معادلات ساختاری و تحلیل مسیر انجام شد.

یافته ها و نتیجه گیری: نتایج نشان داد که بین کیفیت کالبدی و فضایی محیط شهری، امنیت، رضایت از زندگی، مشارکت اجتماعی و مسئولیت پذیری با حس تعلق مکانی رابطه ‌ای مثبت و معنادار وجود دارد. متغیرهای امنیت و رضایت از زندگی (337/0= β، 918/6=t) و مشارکت اجتماعی (285/0= β، 208/6=t)

بیشترین نقش را در تقویت تعلق مکانی ایفا کردند. همچنین کیفیت کالبدی و فضایی شهری با ضریب مسیر 202/0 تأثیر معناداری داشت، در حالی که طراحی شهری و زیبایی ‌شناسی تأثیر مستقیم معنا داری بر تعلق مکانی نداشت (055/0=P) تفاوت‌ های معنا داری نیز بین دیدگاه‌ های زنان و مردان در ارزیابی ابعاد محیط شهری مشاهده شد. شاخص‌های برازش مدل، اعتبار و کفایت مدل را تأیید کردند. این پژوهش بر اهمیت توجه به ابعاد کالبدی، اجتماعی و روانی محیط شهری در تقویت حس تعلق مکانی تأکید دارد و پیشنهاد هایی برای ارتقاء کیفیت محیطهای پاسخده شهری ارائه می کند.