شهر ۱۵ دقیقه‌ای در سال‌های اخیر به‌عنوان رویکردی برای بازتنظیم رابطه میان زمان، فضا و دسترسی به نیازهای روزمره، جایگاهی مهم در ادبیات برنامه‌ریزی شهری یافته است. با این حال، بخش قابل‌توجهی از مطالعات بر نزدیکی، پیاده‌محوری، تنوع کاربری و دسترسی محلی متمرکزند و کمتر به مؤلفه‌هایی مانند پویایی شبکه‌های حمل‌ونقل، رفتار سفر، دیجیتال‌سازی و سنجش‌پذیری پرداخته‌اند. این پژوهش با هدف شناسایی و بازتفسیر مؤلفه‌های شهر ۱۵ دقیقه‌ای در شرایط فضایی و عملکردی کلان‌شهرهای متراکم انجام شده است. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر بررسی اکتشافی ادبیات، پالایش موضوعی و مفهومی، غربالگری تحلیلی و تحلیل مضمون است. در گام نخست بیش از ۲۰۰ مقاله، گزارش و سند علمی و سیاستی بررسی و پس از چند مرحله پالایش، ۱۵ مطالعه برای تحلیل عمیق‌تر انتخاب شد؛ این مطالعات نمونه آماری نیستند، بلکه بدنه تحلیلی پژوهش را تشکیل می‌دهند. یافته‌ها نشان می‌دهد طراحی در مقیاس انسانی، کاهش کربن، نزدیکی و پیاده‌محوری پرتکرارترین مؤلفه‌های مطالعات منتخب‌اند، درحالی‌که دیجیتال‌سازی، حمل‌ونقل هوشمند و اتصال محلی و فرامحلی حضوری محدودتر دارند. تحلیل نشان می‌دهد تحقق شهر ۱۵ دقیقه‌ای را نمی‌توان تنها با نزدیکی و فاصله زمانی خدمات سنجید؛ کیفیت دسترسی، شرایط اجتماعی، عملکرد شبکه‌های جابه‌جایی و پیوند مقیاس محلی با ساختار گسترده‌تر شهر نیز اهمیت دارد. بر این اساس، پژوهش پیشنهاد می‌دهد شهر ۱۵ دقیقه‌ای از الگویی فاصله‌محور به رویکردی برای سازمان‌دهی دسترسی چندمقیاسی و قابل‌تحقق در کلان‌شهرهای متراکم بازاندیشی شود؛ رویکردی که دسترسی محلی را حفظ کرده و آن را با شبکه شهری و سازوکارهای مکمل دسترسی، از جمله ظرفیت دیجیتال و حمل‌ونقل، پیوند می‌دهد.