افزایش شدت مخاطرات ناشی از سیلاب و رواناب شهری در ایران تحت تأثیر تغییر اقلیم و گسترش شهرنشینی، ضرورت بازنگری در رویکردهای مدیریت ریسک را دوچندان کرده است. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف ارائه تصویری جامع از وضعیت دانش موجود، به مرور نظام‌مند مطالعات مرتبط با مدیریت ریسک سیلاب و رواناب شهری در ایران پرداخته است. این مطالعه با رویکردی آمیخته (کمی–کیفی) و بر اساس چارچوب PRISMA انجام شد و در نهایت 67 مطالعه منتخب از پایگاه‌های علمی داخلی مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد که ادبیات موجود عمدتاً تحت سلطه رویکردهای فنی و مدل‌محور، به‌ویژه مدل‌های هیدرولوژیکی و هیدرولیکی و روش‌های پهنه‌بندی مبتنی بر GIS و تصمیم‌گیری چندمعیاره است. در مقابل، ابعاد اجتماعی، نهادی و اکولوژیکی ریسک سیلاب، از جمله آسیب‌پذیری و مواجهه، کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند. همچنین، ناهمگونی در مقیاس‌های مطالعه، داده‌های ورودی و سطح اعتبارسنجی از ویژگی‌های بارز این حوزه است، به‌طوری‌که بخش قابل‌توجهی از مطالعات فاقد اعتبارسنجی مناسب بوده‌اند. اگرچه نشانه‌هایی از ورود رویکردهای نوین مانند یادگیری ماشین و راهکارهای مبتنی بر طبیعت مشاهده می‌شود، اما این رویکردها هنوز به‌صورت نظام‌مند در چارچوب‌های تحلیلی ادغام نشده‌اند. در مجموع، نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که ادبیات مدیریت سیلاب شهری در ایران همچنان در چارچوب یک پارادایم مهندسی–فنی باقی مانده و نیازمند گذار به سمت رویکردهای یکپارچه، چندبعدی و بین‌رشته‌ای است که بتوانند مؤلفه‌های فیزیکی، اجتماعی و اکولوژیکی را به‌صورت هم‌زمان در تحلیل و مدیریت ریسک سیلاب شهری لحاظ کنند. این پژوهش از نظر نظری به توسعه چارچوب‌های یکپارچه در تحلیل ریسک سیلاب شهری کمک می‌کند و از نظر عملی می‌تواند مبنایی برای بهبود سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی شهری در جهت افزایش تاب‌آوری در برابر سیلاب باشد.



.