تحلیل عوامل کلیدی کاهش کیفیت زندگی در پیرامون مناطق تجاری مرکز شهر نمونه موردی: منطقه 12 تهران

نوع مقاله: مقاله مستخرج از رساله دکتری

نویسندگان

1 هیئت علمی دانشکده علوم زمین دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشجوی دکتری دانشکده علوم زمین دانشگاه شهید بهشتی

3 عضو هیئت علمی دانشکده علوم زمین دانشگاه شهید بهشتی

10.22034/jsc.2020.234851.1255

چکیده

بخش مرکزی شهر به واسطهچند عملکردی ( اقتصادی، اجتماعی، تاریخی و فرهنگی و سیاسی) بودن بهترین چشم انداز و جلوگاه فرهنگ انسانی و کیفیت زندگی شهروندان است، از طرفی ساماندهی یکپارچه این کاربریها از حساس ترین اقدامات در روند توسعه شهری ست و در مرز بین توسعه مورد نیاز شهر و کیفیت زندگی جوامع محلی گام برمیدارد.(خیرالدین،1394) ، لکن اگر در جریان رشد و توسعه لجام گسیخته مورد غفلت واقع شود منجر به ایجاد تعارض میشود،یکی ازاین تعارضات تمایل بخش تجاری به بودن در مرکز شهر نزدیک به بخش های مسکونی که غالبا به علت استفاده از تسهیلات زیر ساختی و استفاده از فرصت های مالی- اقتصادی موجود در این نواحی ست. این موضوع زمانی اهمیت مییابد که به دو نکته عمده توجه داشته باشیم: اول اینکه توانایی این بافتها در تأمین نیازهای معاصر شهروندان در طول زمان کاهش یافته است و به تبع آن کارایی بافت و کیفیت زندگی نیز در سطح پایینی قرار دارد و موضوع تَرک شدن، به شدت این بافتها را تهدید میکند، ثانیاً بافتهای کهن(بخش مرکزی)، نماد تاریخی شهر محسوب میشوند که یک شهر هویت خود را از آن به عاریت میگیرد. بنابراین هدف این پژوهش تحلیل روابط علی معلولی و شناسایی عوامل کلیدی کاهش کیفیت زندگی در مراکز شهر در مقیاس محلات شهری در منطقه 12 تهران می‌باشد. بدین منظور از تحلیل تفسیری ساختاری در نرم‌افزار میک‌مک استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که شاخص‌های منجر به کاهش کیفیت زندگی به چهار دسته متغیرهای «پیوندی»، «تأثیرگذار»، «وابسته» و «مستقل»قابل‌تقسیم هستند و با توجه به ماتریس‌های روابط غیرمستقیم شاخص‌های «ناکارآمدی سیاست گذاری ها» ، «سرمایه داری غیرمولد» در پایین‌ترین سطح (بنیادی)،که شاخص‌های مدیریتی و نهادی محسوب می‌شوند، بیشترین تأثیرگذاری غیرمستقیم را در شبکه روابط بین متغیرها داشته‌اند و متغیرهای کلیدی جهت ارتقا یا تنزل سطح کیفی زندگی در مرکز شهر می‌باشند.

کلیدواژه‌ها