تحلیل مسائل نظام نوآوری کلان‌شهر تهران با استفاده از روش نقشه شناختی فازی

نوع مقاله: علمی - پژوهشی مستقل

نویسندگان

1 استادیار اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تربیت مدرس تهران، تهران، ایران

چکیده

نوآوری بازوی کلیدی حل مسائل عدیده شهرها در جهان معاصر است. امروزه رشد نوآوری بین شهرها عامل تعیین‌کننده افزایش رقابت‌پذیری و رشد محسوب می‌شود که این امر در بستر نظام‌های نوآوری شهری رخ می‌دهد. شهرها برای رشد نوآوری و افزایش شتاب انتشار و به‌کارگیری آن نیازمند شناخت مناسب از ابعاد، عوامل و مسائل نظام نوآوری شهری می‌باشند. در این پژوهش مسائل نظام نوآوری کلان‌شهر تهران بر اساس مبانی نظری و با استفاده از روش دلفی آنی در قالب سه دسته عوامل: 1-زیرساخت‌های نوآوری؛ 2-شبکه‌ها و تعاملات نوآوری و 3-سیاست‌گذاری نوآوری شناسایی‌شده و با بهره‌گیری از روش نقشه شناختی فازی میزان اثرپذیری، درجه مرکزیت و میزان اثرگذاری هرکدام بر بهبود نظام نوآوری کلان‌شهر تهران سنجش شده است. نتایج پژوهش بیانگر این است که مسائل مرتبط با زیرساخت‌های نوآوری اهمیت بیشتری از دو بعد دیگر داشته‌اند که در این میان دو مسئله: عدم وجود شرکت‌های بزرگ فناوری و نوآور و کمبود نهادهای تحقیق و توسعه در بین سه مسئله اول قرارگرفته‌اند. هرچند که ضعف سیاست‌گذاری‌های مالی مشوق نوآوری شهری به‌عنوان یکی از مسائل سیاست‌گذاری نوآوری در رتبه اول قرارگرفته است اما مسائل مرتبط با زیرساخت‌های نوآوری شهری در کل نظام نوآوری شهری کلان‌شهر تهران پررنگ‌تر از سایر ابعاد می‌باشند.

کلیدواژه‌ها


1)      تقی زادگان کلوجه، عباس (1387) کاربرد روش نگاشت فازی در سیستم پرداخت از طریق موبایل، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه امام حسین.

2)      دبیرخانه آینده‌نگاری کلان‌شهر تهران (1397) گزارش نظام نوآوری کلان‌شهر تهران، شهرداری تهران، معاونت برنامه‌ریزی، توسعه شهری و امور شورا.

3)      سلطانی تیرانی، فلورا (1387) نهادی کردن نوآوری در سازمان، چاپ اول، تهران: انتشارات رسا.

4)      غفاری گیلانده عطا، خوارزمی امید علی، یزدانی محمدحسن، روشن رودی سمیه (1396) بررسی وضعیت شکل‌گیری شهر نوآور در کلان‌شهر مشهد با تأکید بر افق 1404، فصلنامه جغرافیا و آمایش شهری-منطقه‌ای، دوره7، شماره 25، زمستان 1396، صص.18-1.

5)      غفاری گیلانده، عطا؛ خوارزمی امید علی؛ یزدانی، محمدحسن؛ روشن رودی، سمیه (1397) بررسی سناریوهای محتمل شکل‌گیری شهر نوآور در کلان‌شهر مشهد با تأکید بر افق 1404، فصلنامه فضای جغرافیایی، دوره ۱۸ شماره ۶۳، صص.69-51.

6)      نبی پور، ایرج (1392) شهر دانایی، بوشهر: انتشارات دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بوشهر.

7)      همافر، میلاد؛ پور جعفر، محمدرضا؛ سعیدی رضوانی، نوید (1397) تحلیل الگوی پراکنش فضایی فعالیت‌های دانش‌بنیان در شهر تهران، فصلنامه اقتصاد و مدیریت شهری، دوره ۶، شماره ۲۲، بهار ۱۳۹۷، صص.75-57.

8)     Cohendet, P. & Grandadam, D. & Simon, L. (2011) Rethinking urban creativity: lessons from Barcelona and Montreal, City culture and society, Vol.2, No.3, pp. 151-158.

9)     Muchie, Mammo. (2008) Evolutionary Economic Theory and the National Innovation System Perspective for an Integrated African National Structural Transformation. Conference: Confronting the Challenge of Technology for Development: Experience from the BRICS - Oxford, Oxford University, United KingdomDuration.

10) OECD (2002) Dynamizing National Innovation Systems, ISBN:9789264194465, https://doi.org/10.1787/9789264194465-pp100.

11) Fischer, Manfred & Revilla Diez, Javier & Snickars, Folke. (2006) Metropolitan Innovation Systems: Theory and Evidence from Three Metropolitan Regions in Europe (Advances in Spatial Science), Publisher:  Springer.

12)  Winden, Willem. & Otgaar, Alexander. & Braun, Erik. & Witte, Jan-Jelle. (2014) Urban Innovation Systems, Publisher: Routledge.

13)  Paas, W.H. & Muchunguzi, P. & Sole, A. & Lamers, D. & Asten, P. van. & Tenywa, M. & Groot, J.C.J. (2015) Fuzzy Cognitive Mapping for Innovation Platforms and Research in Development, International Conference on Integrated Systems Research, Ibadan.

14) Urban innovation action(UIA)(2017) Defining innovation in the context of the UIA Initiative, European union.

15) Bergek, Anna. (2011) Functions in Innovation System Approaches, Paper at the Nelson Winter Conference DRUID.

16) Chen, E. (2012) Innovation and the city, review of the Auckland regional innovation system Ministry of economic development, Occasional Papers 12/1, Ministry of Economic Development, New Zealand.

17) Connilgham, Sh. & waltring, F. (2015) innovation systems in metropolitan regions of cooperation and development.pp56

18) Markatou, M. & Alexandrou, E. (2015) Urban system of innovation, main agents and main factors of success, Procedia - Social and Behavioral Sciences, Vol.195, pp.240-250.

19) Evangehos, K. (2015) development strategies of urban innovatin systems,  UNIVESRITY OF THESSALY , Department of Planning and Regional Development Post Graduate Program in European Regional Development Studies.pp.71.

20) Crane, K. & Shatz, H. & Nateraj, S. & Popper, S. & Wang, X. (2012) An outline of strategies for building an innovation system for knowledge city, RAND corporation. pp207

21) Cook, p. & Memedovic, O. (2003) Sterategies for regional innovation systems, united nations industrial development organization (policy papers), pp.59.

22) Arcade, J. & Godet, M. & Meunier, F. & Roubelat, F. (1999) Structural analysis with the MICMAC method & Actor’s strategy with MACTOR method. Futures Research Methodology, American Council for the United Nations University: The Millennium Project, pp.1–69.

23) Sung Yoon, Byung. &   Jetter, Antonie J. (2016) Comparative Analysis for Fuzzy Cognitive Mapping. 2016 Portland International Conference on Management of Engineering and Technology (PICMET).

24) Ordon, T. & Pease, A. (2006) RT Delphi: An efficient, “round-less” almost real time Delphi method, Technological Forecasting and Social Change, Vol.73, No.4, pp.321–333.

25) GOzesmi, U.O.S. (2004) Ecological models based on people’s knowledge: a multi-step fuzzy cognitive mapping approach. Ecological Modelling, Vol.176 No.1–2, pp.43–64.

26) Papageorgiou, Elpiniki. I. (2014) Fuzzy Cognitive Maps for Applied Sciences and Engineering From Fundamentals to Extensions and Learning Algorithms, Springer Publishing.

27) James, Michael. & Vasslides, Olaf. & Jensen, P. (2016) Fuzzy cognitive mapping in support of integrated ecosystem assessments: Developing a shared conceptual model among stakeholders, Journal of environmental management, Vol.166, pp.348-356.

28) Patrick, Cohendet. & David, Grandadam. & Laurent, Simon. (2011)  Rethinking urban creativity: Lessons from Barcelona and Montreal, City, Culture and Society, Vol.2, pp.151–158.

29) Kalamaras, Evangelos. (2015) Development Strategies of Urban Innovation Systems, UNIVESRITY OF THESSALY, Department of Planning and Regional Development Post Graduate Program in European Regional Development Studies.

30) Kim, Dong. Hwan. (2005) Cognitive maps of policy makers on financial crises of southe KOREA & MALAYSIA: A Comparative study, International Review of Public Administration,Vol.9, No.2, pp.31-38.

31) Shanthi, Nataraj. & Howard, J. Shatz. & Keith, Crane. & Steven, W. Popper. & Xiao, Wang. & Chaoling, Feng. (2015) Creating an Innovation System, for Knowledge City, A RAND infrastructure, safety, and environment program, Environment, Energy and Economic Development,Sponsored by the Guangzhou Development District, pp207

32) Michel, Grossetti. (1999) The genesis of two urban innovation systems in France: Grenoble and Toulouse. Regional Innovation Systems, Sep 1999, San Sebastian, Spain. Pp.19.

33) https://www.innovation-cities.com.