ارزیابی مولفه های موثر بر میزان شادی شهروندان در فضاهای عمومی شهر تبریز

نوع مقاله : مقاله مستخرج از رساله دکتری

نویسندگان

1 هیئت علمی گروه شهرسازی دانشگاه تبریز

2 دانشجو

3 هیئت علمی دانشگاه آزاد تبریز

4 هیئت علمی گروه شهرسازی دانشگاه آزاد واحد تبریز

10.22034/jsc.2020.235573.1260

چکیده

اندیشمندان حوزه شهری بر این اصل تاکید دارند که هدف مداخلات طراحی شهری در پروژه های شهری تغییر تجربیات آن فضا برای استفاده کنندگان از آن است. فضاهای عمومی شهری درتلاش برای برای خلق حسی به یاد ماندنی و ایجاد شادی در حاضرین در فضا طراحی شده اند، به طوری که حتی افرادی که از این مراکز بازدید می کنند می توانند به استفاده از حواس پنجگانه خود مجموعه ای از تجربیات عاطفی کسب شده در فضا را توصیف کنند؛ تجربیاتی که نسبت به مکانی دیگر می توانند بسیار متفاوت باشند. در ایران، به جز پژوهش های اندک، آن هم بیشتر با رویکردی روانشناختی و با محور قرار دادن فرآیندهای ذهنی منجر به شادی یا ناشادی، توجه درخوری به این موضوع نشده است. براساس گزارش جهانی شادی در سال 2019 ایران از بین 153 کشور در جایگاه 118 قرار دارد. در پژوهش حاضر هدف بررسی و تبیین معیارهای اثرگذار بر شادی و نشاط اجتماعی شهروندان در فضاهای عمومی تبریز می باشد. به منظور پاسخگویی به این هدف در بخش مبانی نظری تاکید شد که بطور کلی شادی و فضاهای عمومی شهری بر یکدیگر اثرگذارند. یافته‌ های پژوهش حاکی از این است که بر اساس نتایج بدست آمده از مطالعات آماری، تمامی متغیرهای مفهومی پژوهش، شامل ابعاد کیفیت فضاهای عمومی شهری، ابعاد کالبدی-اکولوژیک، ابعاد ادراکی-معنایی، ابعاد فرهنگی-اقتصادی، ابعاد اجتماعی، ابعاد ذهنی، ابعاد سیاسی-مدیریتی، ابعاد فردی-شخصیتی دارای ارتباط معنادار با مفهوم شادی و نشاط اجتماعی می‌باشند. از دیدگاه شهروندان، بعد کیفیت فضای شهری مهم‌ترین بعدی است که نقش مهم‌تری در ارتقا شادی و نشاط اجتماعی شهروندان داشته و بیش‌ترین اثرگذاری را بر شادی شهروندان ایفا می‌کنند و بایستی در برنامه ریزی های مرتبط با فضای شهری در اولویت قرار گیرند.

کلیدواژه‌ها