بازشناسی مؤلفه‌های شکل‌دهنده سرزندگی خیابان به‌مثابه ارتقاء کیفیت زندگی اجتماعی در فضاهای شهری کوچک مطالعه موردی: خیابان شهید چمران شیراز

نوع مقاله: علمی - پژوهشی مستقل

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

2 کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

چکیده

سرزندگی یکی از مؤلفه‌های اصلی تأمین‌کننده کیفیت مطلوب فضای شهری است. محیط‌های شهری سرزنده، زمینه‌ساز ایجاد و افزایش سرمایه‌های اجتماعی می‌باشند. ازآنجاکه امروزه شاهد تنزل سرزندگی در عرصه‌های عمومی و متعاقباً کاهش حضور داوطلبانه مردم در فضاهای شهری هستیم، ضروری به نظر می‌رسد که در پی ساخت محیط‌های شهری سرزنده‌تر باشیم. هدف از انجام پژوهش حاضر بازشناسی مؤلفه‌های مؤثر بر سرزندگی و تأیید مؤلفه‌ها در خیابان شهید چمران شهر شیراز می‌باشد. این پژوهش از لحاظ هدف، توصیفی-تبیینی و ازلحاظ کاربست نتایج، کاربردی و ازلحاظ روش‌شناسی، کمی است. روش تحقیق از نوع همبستگی رگرسیون و تحلیل عاملی می‌باشد. در این تحقیق در ابتدا بامطالعه مبانی نظری و پیشینه پژوهش ابعاد و مؤلفه‌های مؤثر در سرزندگی خیابان‌های شهری مورد شناسایی قرارگرفته و در غالب مدل جامع تبیین شد. بر اساس نتایج می‌توان بیان کرد مؤلفه‌های بازشناسی شده سرزندگی شهری شامل مؤلفه کالبدی-عملکردی با متغیرهای عملکرد، ایمنی، نظارت جمعی، دسترسی، خوانایی کالبدی و آسایش اقلیمی، مؤلفه زیباشناختی با متغیرهای تنوع، نورپردازی، نفوذپذیری و خوانایی و جذابیت بصری، مؤلفه زیست‌محیطی با متغیرهای سایه‌اندازی محیط، پوشش گیاهی و عاری بودن از آلودگی و مؤلفه فرهنگی و اجتماعی و متغیرهای آسایش اجتماعی و روانی، هویت برجسته و منحصربه‌فرد، ارزش‌های فرهنگی و تعاملات اجتماعی می‌باشد. در ادامه این مدل با استفاده از با استفاده از ابزار پرسشنامه و نرم‌افزار AMOS در خیابان شهید چمران شهر شیراز موردبررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از بررسی مؤلفه‌های بازشناسی شده در خیابان شهید چمران شهر شیراز نشان داد، ارتباط معناداری بین مؤلفه‌های پژوهش و متغیرهای آن‌ها و همچنین بین مؤلفه‌های پژوهش برقرار است. همچنین بیشترین وزن استاندارد مربوط به ارتباط بین مؤلفه‌های زیباشناختی و کالبدی-عملکردی می‌باشد که بیان‌کننده همبستگی بالای این دو مؤلفه است. به‌طورکلی می‌توان بیان کرد این مدل دارای برازش خوبی برای خیابان چمران شهر شیراز می‌باشد.

کلیدواژه‌ها