تحلیل فضایی عوامل مؤثر بر شهر شاد از نگاه شهروندان مطالعه موردی: شهر یزد

نوع مقاله: مقاله مستخرج از رساله دکتری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه یزد، یزد، ایران

2 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه یزد، یزد، ایران

3 استادیار جامعه شناسی مسائل اجتماعی ایران، دانشگاه یزد، یزد، ایران

4 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

10.22034/jsc.2019.189162.1038

چکیده

گسترش شهرنشینی و رشد شتابزده شهرها در قرن هجدهم و بهدنبال آن تفکرات مدرنیستی و تغییر الگوهای زندگی انسان مدرن، مشکلاتی را برای شهرها بهوجود آورده طوری که شهر به مثابه موجودی زنده، شادابی و سرزندگی خود را از دست داده است. هدف اصلی پژوهش، تحلیل فضایی عوامل مؤثر بر شهر شاد از نگاه شهروندان در شهر یزد میباشد. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی صورت پذیرفته و از نوع پژوهشهای کاربردی است. برای جمع آوری اطلاعات موردنیاز، از مطالعات اسنادی )چارچوب نظری پژوهش( و مطالعات میدانی از قبیل پرسشنامه و مشاهده استفاده شده است. جامعه آماری شهروندان 51 سال به بالای شهر یزد میباشد که تعداد نمونه مورد نظر، جهت بررسی میزان شادی، 483 نفر است. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات این پژوهش از نرمافزار SPSS و روشهای تصمیمگیری چندمعیاره بهره گرفته شده است. نتایج نشان داد که میزان شادی شهروندان ساکن شهر یزد متوسط رو به بالا میباشد و بین متغیرهای زمینهای تنها بین تحصیلات و شادی ارتباط معکوس وجود دارد، بین متغیرهای جنس، تاهل و سن با شادی رابطهای وجود ندارند، همچنین بین نوع فعالیت و میزان استفاده از فضاهای شهری با شادی رابطهای وجود ندارد. بین نوع دسترسی به فضاهای شهری و ابعاد اجتماعی با شادی ارتباط مستقیم و معناداری و بین ابعاد اقتصادی با شادی ارتباط معکوس و معناداری وجود دارد برعکس بین ابعاد فضایی و شادی هیچ رابطهای وجود ندارد. اما مدل آنتروپی شانون نشان میدهد که ابعاد اجتماعی-فضایی به یک اندازه روی شادی تأثیر میگذارند و ابعاد اقتصادی در اولویت بعدی قرار میگیرد.

کلیدواژه‌ها


1)      افشانی، علیرضا (1392) بررسی میزان نشاط اجتماعی در بین جوانان یزدی و عوامل مرتبط با آن، مجله تحلیل اجتماعی، بهار و تابستان 1392، دوره 4، شماره 69، صص. 27-1.

2)      قنبری، منیژه (1394) آسیب‌شناسی نقش اصول برنامه‌ریزی و طراحی حاکم بر فضاهای شهری بر ایجاد نشاط عمومی شهروندان مطالعه موردی: شهر بیرجند، پایان‌نامه کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، به راهنمایی سید هادی حسینی، دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری.

3)   گلکار، کوروش (1385) نشاط و سرزندگی در شهر به کمک طراحی شهری، دوماهنامه شهر نگار، بهمن 1385، سال 7، شماره 39، صص. 28-24.

4)     Ballas, Dimitris. & Danny, Dorling. (2007) Measuring the impact of major life events upon happiness, International journal of epidemiology, Vol.36, No.6, pp. 1244-1252.

5)     Ballas, Dimitris. & Mark, Tranmer. (2012) Happy people or happy places? A multilevel modeling approach to the analysis of happiness and well-being, International Regional Science Review, Vol.35, No.1, pp.70-102.

6)     Ballas, Dimitris. & Danny, Dorling. (2013) The geography of happiness, The Oxford handbook of happiness.

7)     Bravo, L. (2012) Public spaces and urban beauty, The pursuit of happiness in the contemporary European city, In European Symposium on Research in Architecture and Urban Design, University of Oporto, pp. 12-15.

8)     Brereton, Finbarr. J. & Peter, Clinch. & Susana, Ferreira. (2008) Happiness, geography and the environment, Ecological economics, Vol.65, No.2, pp.386-396.

9)     Carmona, Matthew. & Tim, Heath. & Taner, Oc. & Steve, Tiesdell. (2012) Public places-Urban spaces, Publisher Routledge.

10) Day, Rosemary. (2008) Local environments and older people's health: dimensions from a comparative qualitative study in Scotland, Health & place, Vol.14, No.2, pp. 299-312.

11) Delle Fave, Antonella. & Ingrid, Brdar. & Teresa, Freire. & Dianne, Vella-Brodrick. & Marié P, Wissing. (2011) The eudaimonic and hedonic components of happiness: Qualitative and quantitative findings, Social Indicators Research, Vol.100, No.2, pp.185-207.

12) Diener, Ed. & Eunkook M, Suh. & Richard E, Lucas. & Heidi L, Smith. (1999) Subjective well-being: Three decades of progress, Psychological bulletin, Vol.125, No.2, pp.276-302.

13) Diener, Ed. & Martin EP, Seligman. (2004) Beyond money: Toward an economy of well-being, Psychological science in the public interest, Vol. 5, No. 1, pp. 1-31.

14) Diener, Ed. Richard, Lucas. John F, Helliwell. John, Helliwell. & Ulrich, Schimmack. (2009) Well-being for public policy, Series in Positive Psychology, New York: Oxford University Press USA.

15) Easterlin, Richard A. (2013) Happiness, growth, and public policy, Economic Inquiry, Vol.51, No.1, pp.1-15.

16) Eisazadeh, Nasim. & Hassan, Vahdani. (2017) The Role of Urban Spaces and Structures in Increasing the Social Vitality of Citizens with an Emphasis on Urban Design Approaches, Journal of Ecophysiology and Occupational Health, Vol.17, No.3-4, pp.77-86.

17) Ferreira, Susana. & Mirko, Moro. (2010) On the use of subjective well-being data for environmental valuation, Environmental and Resource Economics, Vol.46, No. 3, pp.249-273.

18) Gallup Jr, G. G. (1984) Commentary on the state of religion in the U.S. today, Religion in America: The Gallup Report.

19) Gallup-Healthways Well-being Index. (2009) Methodology report for indexes, Washington: Gallup Inc. Available from: http://www. gallup.com/poll/145913/City-Wellbeing-Tracking aspx.

20) Harding, Stephen. (1985) Values and the nature of psychological well-being, In Values and social change in Britain, Palgrave Macmillan, London.

21) Hellevik, Ottar. (2003) Economy, values and happiness in Norway, Journal of Happiness Studies, Vol.4, No.3, pp.243-283.

22) Helliwell, John F. & Robert D, Putnam. (2004) The social context of well–being, Philosophical Transactions of the Royal Society of London. Series B: Biological Sciences, Vol.359, No.1449, pp.1435-1446.

23) Holder, Mark D. & Ben, Coleman. & Judi M, Wallace. (2010) Spirituality, religiousness, and happiness in children aged 8–12 years, Journal of happiness studies, Vol.11, No.2, pp.131-150.

24) Jacobs, Jane. (1961) The death and life of Great American cities, New York: Vintage.

25) Karimi Azeri, Amir Reza. & Aladini, Mehraneh. & Amirnezhad Mozhdehi, Mehrdad. (2018) Investigating the Role of Space Factors in Promoting Vitality for Designing Sports Complex, Civil Engineering Journal, Vol.4, No.7, pp.1738-1749.

26) Layard, Richard. (2005) Happiness, Lessons from a new science, The Penguin Press, New York.

27) Leyden, Kevin M. & Abraham, Goldberg. & Philip, Michelbach. (2011) Understanding the pursuit of happiness in ten major cities, Urban affairs review, Vol.47, No.6, pp.861-888.

28) Lyubomirsky, Sonja. & Kennon M, Sheldon. & David, Schkade. (2005) Pursuing happiness: The architecture of sustainable change, Review of general psychology, Vol.9, No.2, pp.111-131.

29) Liu, Kai. (2013) Happiness and tourism, International Journal of Business and Social Science, Vol.4, No.15, pp.67-70

30) Mankiw, N. Gregory. (2014) Principles of economics, South-Western: Cengage Learning.

31) McMahan, Ethan A. & David, Estes. (2015) The effect of contact with natural environments on positive and negative affect: A meta-analysis, The Journal of Positive Psychology, Vol.10, No.6, pp.507-519.

32) Mirzaei, Hamed. & Azin, Bahreini. & Mehdi, Moeinaddini. & Zohreh, Asadi-Shekari. & Muhammad, Zaly Shah. & Zahid, Sultan. (2016) I dentify significant indicators for a happy city, planning malaysia  journal, Vol.14, No.4, pp.263 – 272.

33) Montgomery, John. (1995) Editorial urban vitality and the culture of cities, Planning Practice and Research, Vol.10, No.2, pp.101-110.

34) Montgomery, Joel M. (2013) happy City; transforming our lives through urban design by Charles, London, Penguin Books.

35) Myers, David G. (2000) The funds, friends, and faith of happy people, American psychologist, Vol.55, No.1, pp.56-67.

36) National Center for Health Statistics. (2016) Health, United States, 2015: with special feature on racial and ethnic health disparities.

37) Nawijn, Jeroen. & Ruut, Veenhoven. (2013) Happiness through leisure, In Positive leisure science, pp. 193-209. Springer, Dordrecht.

38) Okulicz-Kozaryn, Adam. & Joan Maya, Mazelis. (2018) Urbanism and happiness: A test of Wirth’s theory of urban life, Urban Studies, Vol.55, No.2, pp.349-364.

39) Oldenburg, Ray. (1999) The Great Good Place: Cafes, Coffeeshops, bookstores, bars, hair salons and the other hangouts at the heart of a community, Marlowe and Company, NewYork.

40) Passmore, Holli-Anne. & Andrew J. Howell. (2014) Nature involvement increases hedonic and eudaimonic well-being: A two-week experimental study,  Ecopsychology, Vol.6, No.3, pp.148-154.

41) Peterson, Christopher. & Nansook, Park. & Martin EP, Seligman. (2005) Orientations to happiness and life satisfaction: The full life versus the empty life, Journal of happiness studies, Vol.6, No.1, pp.25-41.

42) Powdthavee, Nattavudh. (2008) Putting a price tag on friends, relatives, and neighbours: Using surveys of life satisfaction to value social relationships, The Journal of Socio-Economics, Vol.37, No.4, pp.1459-1480.

43) Putnam, Robert D. (2000) Bowling alone: The collapse and revival of American community, Simon and Schuster.

44) Razzaghi-Asl, Sina. & Afrooz Rahimi, Ariaei. & Sama Barati, Ghahfarokhici. (2017) An investigation to the comparative impact assessment of urban facades on psychological attributes of residents in new and old housing areas; the case of Jolfa street in Isfahan, Architecture Civil Engineering Environment, Vol.10, No.3, pp.57-70.

45) Seligman, Martin EP. & Ed, Royzman. (2003) Happiness: The three traditional theories, authentic happiness newsletter.

46) Tam, Henry. (2010) Against Power Inequalities: Reflections on the struggle for inclusive communities, London, UK: Birkbeck, London University.

47) Veenhoven, Ruut. (1990) Inequality in happiness: inequality in countries compared across countries, Paper presented at the 12th Work Congress of Sociology in Madrid July 1990. Working Group Social Indicators and Quality of Life. Session 7, Social trends and Inequality.

48) Veenhoven, Ruut. (1990) World Database of Happiness, Catalog of Happiness Distributions in Nations, Erasmus University Rotterdam, The Netherlands.

49) Veenhoven, Ruut. (1994) Is happiness a trait? Tests of the theory that a better society does not make people any happier, published in: Social Indicators Research, Vol.32, pp.101-160.

50) Veenhoven, Ruut. (2017) World Database of Happiness: Archive of research findings on subjective enjoyment of life, Erasmus University Rotterdam, The Netherlands.

51) World Travel and Tourism Council (WTTC). (2015) Travel & tourism economic impact, London: WTTC.

52) Zang Zarin, Shadi. Niroomand, Morteza. & Heidari, Ali Akbar. (2014) Physical and Social Aspects of Vitality Case Study: Traditional Street and Modern Street in Tehran, Procedia - Social and Behavioral Sciences, Vol.170, pp.659–668.