مجله شهر پایدار

مجله شهر پایدار

شناسایی ابعاد توسعه کارآفرینی سبز در حوزه مدیریت پسماند شهری موردمطالعه: شهر کرمانشاه

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
مهتاب ژیان 1
بیژن رضایی 1
نادر نادری 2
خدیجه عزیزی 1
1 گروه مدیریت و کارآفرینی، دانشکده اقتصاد و کارآفرینی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2 .گروه مدیریت و کارآفرینی، دانشکده اقتصاد و کارآفرینی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
10.22034/jsc.2025.468076.1792
چکیده
مدیریت پسماند به دلیل افزایش سریع میزان زباله تولیدشده در نتیجه رشد سریع اقتصادی، توسعه فناوری، رشد جمعیت و مصرف بیش‌ازحد، به یک موضوع چالش‌برانگیز جهانی تبدیل‌شده است. بنابراین، هدف کلی این پژوهش شناسایی ابعاد توسعه کارآفرینی سبز در حوزه مدیریت پسماند شهری در کرمانشاه است که با رویکرد کیفی و روش نظریه داده بنیاد که به دنبال یک مدل بومی و متناسب با بافت اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و... خاص شهر کرمانشاه است؛ انجام شد. جامعه موردمطالعه این پژوهش شامل اعضای هیئت‌علمی گروه کارآفرینی، کارآفرینان این حوزه و کارشناسان سازمان پسماند شهرداری در کرمانشاه در سال 1402 بودند که به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. پس از انجام 12 مصاحبه عمیق انفرادی، اشباع نظری حاصل گردید. یافته‌های کلیدی نشان داد بهینه‌سازی سیستم مدیریت پسماند، ایجاد زیرساخت‌های کارآفرینی سبز، زمینه‌سازی برای مشارکت مؤثر بخش خصوصی، توانمندسازی نیروی انسانی و مدیریت تخصصی کارآفرینی سبز به‌عنوان عوامل علی و محرک؛ موقعیت راهبردی کرمانشاه، موانع مالی، نبود قوانین و مقررات الزام‌آور و ضعف آموزش همگانی به‌عنوان مؤلفه‌های عوامل زمینه‌ای؛ عوامل مداخله‌گر هم شامل نوسانات بازار و عدم ثبات محیطی بودند که توسعه کارآفرینی سبز در حوزه پسماند شهری در کرمانشاه را تحت تأثیر قرار می‌دهند. راهبردها شامل: الگوسازی، تقویت نقش مراکز تحقیقاتی و دانشگاهی، ارتقای فعالیت‌های بازاریابی، برنامه‌ریزی استراتژیک، رویکردهای مالی، حمایت‌های سازمانی و برنامه‌های آموزشی و ترویجی بودند. پیامدها نیز شامل: منافع اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی بودند.
کلیدواژه‌ها
اقتصاد چرخه‌ای، توسعه پایدار شهری، مدیریت پسماند شهری، نظریه داده بنیاد
  1. اثنی عشری، هاجر. (1401). تأثیر مدیریت پسماند بر روش‌های تأمین مالی (مطالعه موردی شهرداری شهر کرمان). نخستین کنفرانس ملی چالش‌های محیط‌زیست، صنعت‌ومعدن سبز، تهران.
  2. احمدی، رضا. (1398). جنبه‌های اقتصادی فرآوری پسماندهای شهری با نگرشی برکشورهای پیشروی جهان (مطالعه موردی: کلان‌شهر اراک). راهبرد توسعه، 15(57)، 97-70.
  3. پناهی، لیلا؛ پیشرو، حمداله و شاه‌قولی، محمدصادق. (1395). مطالعه‌ای درباره موانع کارآفرینی در مناطق روستایی مرودشت به‌منظور کاهش بیکاری. جغرافیایی سرزمین، 13(50)، 107-120.
  4. تهامی پورزرندی، مرتضی، و سفاهن، افشین. (1400). تحلیل فایده-هزینه مدیریت پسماندهای جامد شهری: مطالعه موردی شهر رباط‌کریم. اقتصاد و برنامه‌ریزی شهری، 2(1)، 28-36. doi.org/10.22034/UE.2021.2.01.04
  5. حاجی‌امیری، رامین؛ اصغری، حسین؛ آمار، تیمور، و پورشیخیان علیرضا. (1402). ضرورت واکاوی پسماندهای جامد شهری از مبدأ تا مقصد با تأکید بر شهر آستارا (غرب استان گیلان). مهندسی جغرافیایی سرزمین، 7(2)، 494-477. 10.22034/jget.2023.172380
  6. حاضری، مهین و سرایی، محمدحسین. (1398). تبیین و ارزیابی شاخص‌های مؤثر بر ارتقای کارایی سیستم مدیریت پسماند مطالعه موردی: شهر یزد. مجله شهر پایدار، 2(2)، 19-33. doi: 10.22034/jsc.2019.93625
  7. خبرگزاری ایسنا. (1403، 17 تیرماه). روزانه ۱۵۰ میلیارد تومان «زباله با ارزش» در کرمانشاه به سرقت می‌رود، مدیرکل هماهنگی امور خدمات شهری شهرداری کرمانشاه. ایسنا. (https://www.isna.ir).
  8. رهنما، محمدرحیم؛ قنبری، محمد؛ محمدی‌حمیدی، سمیه و حسینی، سیدمصطفی. (1398). ارزیابی و سنجش زیست‌پذیری شهری در کلان‌شهر اهواز. مجله شهر پایدار، 2(2)، 1-17. doi: 10.22034/jsc.2019.197229.1090
  9. عنابستانی، علی‌اکبر و جهان‌تیغ، حسنعلی. (1397). بررسی چالش‌های توسعه کارآفرینی سبز دریاچه‌ای در منطقة سیستان. برنامه‌ریزی فضایی، 8(4 (پیاپی 31))، 26-1. doi.org/10.22108/sppl.2018.109105.1156
  10. گل‌سفیدعلوی، مهدی؛ سخدری، کمال و علیرضائی، ابوتراب. (1400). شناسایی عوامل مؤثر بر گرایش زیست‌محیطی عاملان کارآفرینی با رویکرد فراترکیب. فصلنامه آموزش محیطزیست و توسعه پایدار، 9(3)، 113-132. doi.org/10.30473/ee.2021.55983.2281
  11. مرادحاصلی، سمیه؛ عطایی، پوریا و خسروی، سمیه. (1399). نگرش کارکنان مراکز جهاد کشاورزی نسبت به راه‌اندازی کارآفرینی سبز در مناطق روستایی. راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی، 7(13)، 1-11. doi.org/10.52547/jea.7.13.1
  12. Alwakid, W., Aparicio, S., & Urbano, D. (2020). Cultural antecedents of green entrepreneurship in Saudi Arabia: An institutional approach. Sustainability, 12(9), 3673. doi.org/10.3390/su12093673
  13. Alwakid, W., Aparicio, S., & Urbano, D. (2021). The influence of green entrepreneurship on sustainable development in Saudi Arabia: The role of formal institutions. International journal of environmental research and public health, 18(10), 5433. https://doi.org/10.3390/ijerph18105433
  14. Bui, T. D., Tsai, F. M., Tseng, M. L., & Ali, M. H. (2020). Identifying sustainable solid waste management barriers in practice using the fuzzy Delphi method. Resources, conservation and recycling, 154, 104625. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2019.104625
  15. Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry & research design: Choosing among five approaches. London: sage publications.
  16. Geissdoerfer, M., Savaget, P., Bocken, N. M., & Hultink, E. J. (2017). The Circular Economy–A new sustainability paradigm?. Journal of cleaner production, 143, 757-768.‌ doi.org/10.1016/j.jclepro.2016.12.048
  17. Gu, W., & Zheng, X. (2021). An empirical study on the impact of sustainable entrepreneurship: based on the environmental Kuznets model. Journal of Business Research, 123, 613–624. DOI: 10.1016/j.jbusres.2020.10.011
  18. Habib, M. A., Bao, Y., & Ilmudeen, A. (2020). The impact of green entrepreneurial orientation, market orientation and green supply chain management practices on sustainable firm performance. Cogent Business & Management, 7(1), 1743616. doi.org/10.1080/23311975.2020.1743616
  19. Khanna, M., Gusmerotti, N. M., & Frey, M. (2022). The relevance of the circular economy for climate change: An exploration through the theory of change approach. Sustainability, 14(7), 3991.‌ doi.org/10.3390/su14073991
  20. Kirchherr, J., Piscicelli, L., Bour, R., Kostense-Smit, E., Muller, J., Huibrechtse-Truijens, A., & Hekkert, M. (2018). Barriers to the circular economy: Evidence from the European Union (EU). Ecological economics, 150, 264-272. doi.org/10.1016/j.ecolecon.2018.04.028
  21. Kouhizadeh, M., Zhu, Q., & Sarkis, J. (2020). Blockchain and the circular economy: potential tensions and critical reflections from practice. Production Planning & Control, 31(11-12), 950-966. DOI:10.1080/09537287.2019.1695925
  22. Kouser, R., Mohan, I., Kotwal, N., Pathania, D., & Kothari, R. (2025). Indian startups in solid waste management. In Solid Waste Management: A Roadmap for Sustainable Environmental Practices and Circular Economy (pp. 265–299). Cham: Springer Nature Switzerland.‌.doi.org/10.1007/978-3-031-78420-0_12
  23. Mondal, S., Singh, S., & Gupta, H. (2023). Green entrepreneurship and digitalization enabling the circular economy through sustainable waste management-An exploratory study of emerging economy. Journal of Cleaner Production, 422, 138433. doi.org/10.1016/j.jclepro.2023.138433
  24. Neumann, T. (2022). Impact of green entrepreneurship on sustainable development: an ex-post empirical analysis. Journal of Cleaner Production, 377, 134317. doi.org/10.1016/j.jclepro.2022.134317
  25. Pratono, A. H., Darmasetiawan, N. K., Yudiarso, A., & Jeong, B. G. (2019). Achieving sustainable competitive advantage through green entrepreneurial orientation and market orientation: The role of inter-organizational learning. The Bottom Line, 32(1), 2-15.‌ doi.org/10.1108/BL-10-2018-0045
  26. Prokopenko, O., Chechel, A., Koldovskiy, A., & Kldiashvili, M. (2024). Innovative models of green entrepreneurship: Social impact on sustainable development of local economies. Economics Ecology Socium, 8(1), 89–111.‌ doi.org/10.61954/2616-7107/2024.8.1-8
  27. Sun, Z. Q., & Yoon, S. J. (2022). What makes people pay premium price for eco-friendly products? The effects of ethical consumption consciousness, CSR, and product quality. Sustainability, 14(23), 15513–15513. doi.org/10.3390/su142315513
  28. Torcătoru, C., Săvescu, D., & Repanovici, A. (2022). Literature review by scientometric methods on the impact of the circular economy on sustainable industrial products. Sustainability, 14(9), 5084.‌ doi.org/10.3390/su14095084
  29. UNEP GMA. (2002). United Nations Environment Programme. Chemicals, Geneva, Switzerland.
  30. Zapata, P., & Zapata Campos, M. J. (2019). Cities, institutional entrepreneurship and the emergence of new environmental policies: The organizing of waste prevention in the City of Gothenburg, Sweden. Environment and Planning C: Politics and Space, 37(2), 339-359.‌ doi.org/10.1177/2399654418783205
  31. Zeller, V., Towa, E., Degrez, M., & Achten, W. M. (2019). Urban waste flows and their potential for a circular economy model at city-region level. Waste management, 83, 83-94.‌ doi.org/10.1016/j.wasman.2018.10.034
  32. Ahmadi, R. (2018). Economic aspects of urban waste processing with a view of the leading countries of the world (case study: Arak metropolis). Rahbord-e-Tousee,15(57), 97-70  [In Persian].
  33. Anabestani, A., & Jahantigh, H. (2018). Investigating the Challenges of Lacustrine Green Entrepreneurship Development in Sistan Area. Spatial Planning, 8(4), 1-26. doi.org/10.22108/sppl.2018.109105.1156 [In Persian].
  34. Athna ashari, H. (2021). The effect of waste management on financing methods (a case study of Kerman city municipality). The first national conference on challenges of environment, industry and green mining, Tehran [In Persian].
  35. Golsefid Alavi, M., Sakhdari, K., & Alirezaei, A. (2021). Identifying Factors Affecting the Environmental orientation of Entrepreneurial Actors Using a Meta Synthesis Approach. Environmental Education and Sustainable Development, 9(3), 113-132. doi.org/10.30473/ee.2021.55983.2281 [In Persian].
  36. hajiamiri, R., asghari, H., Amar, T., & poursheykhian, A. (2023). Necessity of analysis of solid municipal wastes from origin to destination with emphasis on Astara city (West of Gilan province). Geographical Engineering of Territory, 7(2), 477-494. doi.org/10.22034/jget.2023.172380 [In Persian].
  37. Hazari, M. & saraei, M. H. (2019). Explanation and evaluation of indicators affecting the efficiency of waste management system Case Study: Yazd City. Sustainable city, 2(2), 19-33. doi: 10.22034/jsc.2019.93625 [In Persian].
  38. ISNA News Agency. (2024, July 8). “Daily, 150 billion Tomans worth of ‘valuable waste’ is stolen in Kermanshah!” Director General of Urban Services Coordination of Kermanshah Municipality. ISNA. Retrieved from https://www.isna.ir [In Persian].
  39. Moradhaseli, S., Ataei, P., & Khosravi, S. (2020). Staffs’ Attitudes of Agricultural Jihad Centers Toward Launch Green Entrepreneurship in Rural Areas.  Journal of Entrepreneurial Strategies in Agriculture, 7(13), 1-11 [In Persian]. doi.org/10.52547/jea.7.13.1
  40. Panahi, L., Pishro, H., & Shahgholi, M. S. (2016). a study on obstacles to entrepreneurship in rural areas of marvdasht in order to reduce unemployment. geographical journal of territory, 13(50), 107-120  [In Persian].
  41. rahnama, M. R., ganbari, M., mohammadi hamidi, S. & hosseini, S. M. (2019). Evaluation and measurement of livability in Ahvaz metropolis. journal of Sustainable city, 2(2), 1-17. doi: 10.22034/jsc.2019.197229.1090 [In Persian].
  42. Tahami Pour Zarandi, M., & Safahan, A. (2021). Benefit-Cost Analysis of Municipal Solid Waste Management: A Case Study of Robat Karim City. Urban Economics and Planning, 2(1), 28-36. doi.org/10.22034/UE.2021.2.01.04 [In Persian]. 
مجله شهر پایدار
دوره 8، شماره 2
تابستان 1404
صفحه 85-98