مجله شهر پایدار

مجله شهر پایدار

متاورس؛ فرصت‌ها و چالش‌ها در پایداری شهرهای آینده

نوع مقاله : مقاله مستخرج از پایان نامه

نویسندگان
محمد محمدنژاد
اصغر عابدینی
گروه شهرسازی، دانشکده معماری، شهرسازی و هنر، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
10.22034/jsc.2025.473396.1796
چکیده
متاورس، به‌عنوان یک جهان مجازی موازی، با بهره‌گیری از فناوری‌های پیشرفته نظیر هوش مصنوعی، اینترنت اشیاء و دوقلوهای دیجیتال، به یکی از مفاهیم کلیدی در بازتعریف زندگی شهری و توسعه شهرهای آینده تبدیل‌شده است. این فناوری پتانسیل ایجاد تحولاتی بنیادین در نحوه زندگی، کار، تعاملات اجتماعی و مدیریت شهری را داراست. هدف این پژوهش، بررسی جامع تأثیرات متاورس بر پایداری زیست‌محیطی، اقتصادی و اجتماعی شهرهای هوشمند است و با بهره‌گیری از روش کیفی و تحلیل محتوای اسناد علمی به انجام رسیده است. در تحلیل داده‌ها از روش کدگذاری موضوعی استفاده می‌شود که در آن مفاهیم کلیدی استخراج و در دسته‌بندی‌های مرتبط مانند چالش‌ها، فرصت‌ها و نقش‌های متاورس در پایداری شهری قرار می‌گیرند. یافته‌ها نشان می‌دهند که متاورس می‌تواند از طریق بهینه‌سازی مدیریت منابع، کاهش مصرف انرژی در حمل‌ونقل فیزیکی، و ایجاد فرصت‌های جدید برای تعاملات اجتماعی مجازی، نقش بسزایی در تقویت پایداری شهری ایفا کند. همچنین، متاورس با ارائه محیط‌های شبیه‌سازی‌شده برای آموزش، طراحی شهری و برنامه‌ریزی، به بهبود فرآیندهای تصمیم‌گیری کمک می‌کند. این فناوری می‌تواند ابزار مؤثری برای کاهش اثرات تغییرات اقلیمی از طریق مدل‌سازی دقیق و اجرای سیاست‌های هوشمند باشد. بااین‌حال، توسعه متاورس با چالش‌های قابل‌توجهی نیز همراه است، از جمله مصرف بالای انرژی برای زیرساخت‌های دیجیتال، تعمیق شکاف‌های اقتصادی و اجتماعی ناشی از دسترسی نابرابر به فناوری، و نگرانی‌های اخلاقی و حریم خصوصی. علی‌رغم این چالش‌ها، نتایج پژوهش نشان می‌دهد که متاورس ظرفیت بی‌نظیری برای بازتعریف محیط‌های شهری و تقویت ابعاد مختلف پایداری دارد و افق‌های جدیدی برای تحقیقات و نوآوری‌های آینده فراهم می‌کند
کلیدواژه‌ها
متاورس
شهرهای آینده
پایداری شهری
تغییرات اقلیمی
  1. آزمون، مجتبی و محمدنژاد، محمد. (1403). بررسی میزان تاب‌آوری شهری در مواجه با تغییرات اقلیمی در شهر تبریز. فصلنامه مدیریت شهری و مهندسی محیط‌زیست، 2(1)، 67-81. doi: 10.48306/jumee.2024.446222.1040
  2. بهزادپور، الناز؛ فرزاد بهتاش، محمدرضا و سعیده زرآبادی، زهرا سادات. (1400). تبیین مدل مفهومی توسعه شهری دانش‌بنیان مبتنی بر رویکرد مدل‌سازی ساختاری تفسیری مورد پژوهی: کلان‌شهر تهران. مجله شهر پایدار، 4(2)، 73-90. doi: 10.22034/jsc.2021.279668.1440
  3. شامی، محمدرضا؛ بیگدلی راد، وحید و معینی فر، مریم. (1401). ارزیابی و سنجش شاخص‌های کیفیت زندگی هوشمند شهری در شهر تهران. مجله شهر پایدار، 5(4)، 177-192. https://doi.org/10.22034/jsc.2022.297019.1513
  4. محمودی، محسن و صادقی، سالار. (1401). متاورس و تأثیر آن بر سبک زندگی. فصلنامه مطالعات حقوقی فضای مجازی، 1(2)، 44-62. https://doi.org/10.30495/cyberlaw.2022.693926
  5. اله کرمی، ابوذر؛ کامیابی، سعید و زند مقدم، محمدرضا. (1402). ارائه الگوی شهر هوشمند با استفاده از استارت آپ‌ها مطالعه موردی: منطقه 20 کلان‌شهر تهران. مجله شهر پایدار، 6(3)، 99-115. doi: 10.22034/jsc.2023.409084.1728
  6. محمدنژاد، محمد و عابدینی، اصغر. (1403). 13. بررسی تأثیرات متاورس و دوقلوهای دیجیتال در توسعه شهرهای هوشمند. فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه‌ای، 5(4)، 182-199.
  7. محمدنژاد، محمد و عابدینی، اصغر. (1403). 4. واکاوی فرصت‌ها و چالش‌های یکپارچه‌سازی متاورس و حمل‌ونقل. فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه‌ای، 5(3)، 48-65.
  8. همتی، مرتضی. (1400). متاورس، یک انقلاب شهری تأثیر متاورس بر ادراک مخاطبان از شهر. گردشگری فرهنگ، 2(7)، 49-56. https://doi.org/10.22034/toc.2022.323276.1067
  9. Allam, Z., Sharifi, A., Bibri, S. E., Jones, D. S., & Krogstie, J. (2022). The Metaverse as a Virtual Form of Smart Cities: Opportunities and Challenges for Environmental, Economic, and Social Sustainability in Urban Futures. Smart Cities, 5(3), 771-801. https://doi.org/10.3390/smartcities5030040
  10. Apple World. (2021). Augmented Reality Market Projected to be Worth $7 Billion by 2030. Available online: https://www.appleworld.today/2021/11/16/augmented-reality-market-projected-to-be-worth-7-billion-by-2030/
  11. Azmoon, M., & Mohammadnejad, M. (2024). Investigating urban resilience to climate change in the city of Tabriz. Journal of Urban Management and Environmental Engineering, 2(1), 67-81. doi: 10.48306/jumee.2024.446222.1040. [in Persian]
  12. Behzadpour, E., Farzad Behtash, M. R. and Saeideh Zarabadi, Z. S. (2021). Explaining the Conceptual Model of Knowledge-Based Urban Development Based on Interpretive Structural Modeling Approach Case Study: Tehran Metropolis. Journal of Sustainable city, 4(2), 73-90. doi: 10.22034/jsc.2021.279668.1440. [in Persian]
  13. Bibri, S. E., & Allam, Z. (2022). The Metaverse as a virtual form of data-driven smart urbanism: On post-pandemic governance through the prism of the logic of surveillance capitalism. Smart Cities, 5(2). https://doi.org/10.3390/smartcities5020037.
  14. Bibri, S. E., & Allam, Z. (2018). Approaches to futures studies: A scholarly and planning approach to strategic smart sustainable city development. Smart Sustainable Cities of the Future: The Untapped Potential of Big Data Analytics and Context–Aware Computing for Advancing Sustainability, 601-660. http://dx.doi.org/10.1007/978-3-319-73981-6_11
  15. Bonifacic, I. (2021). Project Cambria’ Is a High-End VR Headset Designed for Facebook’s Metaverse. https://techcrunch.com/2021/10/28/project-cambria-is-a-high-end-vr-headset-designed-for-facebooks-metaverse/
  16. Einstein, A. (1934). On the method of theoretical physics. Philosophy of science, 1(2), 163-169.
  17. Elah Karmi, A., Kamyabi, S. and Zand Moghadam, M. R. (2023). Presenting Smart City Model using Startups The Case Study of District 20 of the Tehran Metropolis. Journal of Sustainable city, 6(3), 99-115. https://doi.org/10.22034/jsc.2023.409084.1728. [in Persian]
  18. Evolution Wellness. (2021). COVID-19 Accelerates the Move to Hybrid Fitness. https://www.evolutionwellness.com/covid-19-accelerates-the-move-to-hybrid-fitness/
  19. Hemmati, M. (2022). The Metaverse: An Urban Revolution Effect of the Metaverse on the Perceptions of Urban Audience. Tourism of Culture, 2(7), 49-56. https://doi.org/10.22034/toc.2022.323276.1067 [in Persian]
  20. Li, V. Q., Ma, L., & Wu, X. (2022). COVID-19, policy change, and post-pandemic data governance: a case analysis of contact tracing applications in East Asia. Policy and Society, 41(1), 129-142. https://doi.org/10.1093/polsoc/puab019.
  21. Mahmoudi, M.; and Sadeghi, S. (2022). Metaverse and Its Impact on Lifestyle. Legal Studies of Cyberspace,1(2), 44-62. https://doi.org/10.30495/cyberlaw.2022.693926. [in Persian]
  22. Meta. (2021). Introducing Ray-Ban Stories: First-Generation Smart Glasses. https://about.fb.com/news/2021/09/introducing-ray-ban-stories-smart-glasses/
  23. Monaco, S., & Sacchi, G. (2023). Travelling the metaverse: Potential benefits and main challenges for tourism sectors and research applications. Sustainability, 15(4), 33-48. https://doi.org/10.3390/su15043348
  24. Mohammadnejad, M. and Abedini, A. (2025). Investigating the effects of metaverse and digital twins in the development of smart cities. Journal of Sustainable Urban & Regional Development Studies (JSURDS), 5(4), 182-199. [in Persian]
  25. Mohammadnejad, M. and Abedini, A. (2024). Exploring Opportunities and Challenges in the Integration of Metaverse and Transportation. Journal of Sustainable Urban & Regional Development Studies (JSURDS), 5(3), 48-65. [in Persian]
  26. Prathap, M., & Gill, P. (2021). The ‘metaverse’may change the way you earn money, shop or even chill with friends in the future. Business Insider. https://www.businessinsider.in/investment/news/the-metaverse-may-change-the-way-you-earn-money-shop-or-even-chill-with-friends-in-the-future/slidelist/86677906.cms.
  27. Sekalala, S., Dagron, S., Forman, L., & Meier, B. M. (2020). Analyzing the human rights impact of increased digital public health surveillance during the COVID-19 crisis. Health and human rights, 22(2), 7-12
  28. Shami, M. R., Bigdeli Rad, V. and Moinifar, M. (2023). Evaluation and measurement of indicators of quality of urban smart living in Tehran city. Journal of Sustainable city, 5(4), 177-192. https://doi.org/10.22034/jsc.2022.297019.1513. [in Persian]
  29. Sharifi, A., Khavarian-Garmsir, A. R., & Kummitha, R. K. R. (2021). Contributions of smart city solutions and technologies to resilience against the COVID-19 pandemic: A literature review. Sustainability, 13(14), 8018. https://doi.org/10.3390/su13148018
  30. Stephenson, N. Snow Crash: A Novel; Random House Publishing Group: New York, NY, USA, 2003.
  31. Tariq, Z., Sami, Y., & Khan, J. (2020). Smart cities and sustainability: A review of technological applications. Urban Technology Research Journal, 15(3), 234-245. https://doi.org/10.1016/j.urbanst.2020.03.002
  32. Wang, J. and Medvegy, G., (2022). "Exploration of the future of the metaverse and smart cities". ICEB 2022 Proceedings (Bangkok, Thailand). 12. https://aisel.aisnet.org/iceb2022/12
  33. Yang, R., Li, L., Gan, W., Chen, Z., & Qi, Z. (2023, April). The human-centric metaverse: A survey. In Companion Proceedings of the ACM Web Conference 2023 (pp. 1296-1306). https://doi.org/10.1145/3543873.3587593.
  34. Zhao, Y., Luo, J., & Li, H. (2021). The role of digital technologies in social interactions and access to education. Social Studies Journal, 18(4), 56-68. https://doi.org/10.1016/j.socstud.2021.04.009
  35. Zhao, H., & Zheng, T. (2020). Emerging technologies and their impact on reducing greenhouse gas emissions and optimizing resource consumption. Urban Environmental Journal, 22(1), 122-133. https://doi.org/10.1016/j.urbanenv.2020.01.003
مجله شهر پایدار
دوره 8، شماره 1
بهار 1404
صفحه 1-16